Tag Archive tact

Help! Een olifant in de zaal.

Die olifant in de zaal. Je ziet ‘m. Iedereen ziet ‘m. Durf je hem bespreekbaar te maken?

Vorige week gaf ik voor het eerst een training aan een combinatie groep; leerlingen uit het reguliere onderwijs en leerlingen uit het speciaal onderwijs. Ik zag dat vooral de jongeren ‘zonder beperking’ het spannend vonden. Het was erg stil, er werd wat gegiecheld en onrustig op de stoelen geschoven.

Een werkvorm die helpt om verbinding te faciliteren is ‘Over de streep’. Je vraagt deelnemers die het met een bepaalde stelling eens zijn, of op wie een bepaald kenmerk van toepassing is, over een streep te lopen. Zo wordt er kennisgemaakt, een actieve houding gestimuleerd en vooral ook worden gemeenschappelijke kenmerken benadrukt. Van ‘mijn vrienden zijn heel belangrijk voor mij’ tot ‘er zitten ook positieve dingen aan het hebben van een beperking’. .. Wat?! Dacht ik toen ik die vraag las. Kan en durf ik nu al (lees: zo vroeg in de training) deze stelling hardop uit te spreken?

Als trainer wil je in een korte tijd een sfeer van veiligheid en vertrouwen creëren. Zodat deelnemers optimaal kunnen leren. En aan een olifant die maar pontificaal in de ruimte blijft staan, heb je werkelijk niets. Maar voelen de deelnemers zich al voldoende veilig voor een stelling die de olifant bloot legt?

Ik besloot ervoor te gaan. En tot mijn verbazing bewogen bijna alle jongeren met een beperking over de streep. Om vervolgens in geuren en kleuren te delen wat voor positiefs ze uit hun beperking haalden. Van altijd ergens kunnen zitten (jongen in een rolstoel), tot niet in de rij hoeven te staan in de Efteling (meisje die moeilijk ter been was). Nee, natuurlijk – als ze het voor het kiezen hadden – hadden ze geen beperking gehad. Maar, ze maakten er het beste van en deelden met elkaar de tips & tricks om er nog meer positiefs uit te kunnen halen.

Ik wist pas dat het ijs echt gebroken was toen de deelnemers in kleine gemengde groepen hun eigen sterke punten deelden. Een van hen ging ervoor; ‘Maaruhm, wát hebben jullie nu eigenlijk precies?’ En zo ontstonden er prachtige gesprekken.

Het faciliteren van het gesprek over de olifant is spannend. Je weet niet precies wat je teweeg brengt. Je vraagt je wellicht af of je het allemaal wel goed kan ‘opvangen’. Mijn tip? Wees niet bezig met wat er kan gebeuren, maar met het doel van jouw training.

Heeft de onbesproken olifant impact op het groepsproces en/of het individuele leerproces? Zwengel je lef aan en zet de eerste stap. Of kun je de olifant gebruiken om jouw training te verdiepen? Denk aan jouw hogere doel en spreek je uit, met tact. Maar bovenal; heb vertrouwen in de capaciteit van je deelnemers om hier mee om te gaan. Vertrouwen vertaald zich in respect. Een belangrijke bouwsteen voor een optimaal leerproces.